Eigenwijs Talent

Moeten wij hen in het gareel zien te krijgen?

Op het moment dat zij zich bij ons aanmeldde als vrijwilliger voor de Ruïne van Brederode stal zij mijn hart. Een meisje van vijftien jaar met grote heldere ogen, een passie voor geschiedenis en natuur. ‘Alleen op school liep het allemaal niet zo lekker,’ kreeg ik even later van mijn partner en medebeheerder te horen. Hij had nog met haar doorgepraat terwijl ik aan de slag moest met mijn andere werkzaamheden. Hm, een meisje met een krachtige handdruk dat zoveel initiatief toont op deze leeftijd?

Op een mooie zondagmiddag liep zij met mij mee met de Kinderrondleiding en vulde mij naadloos aan bij de toren met de kerker toen ik vertelde dat er destijds alleen lijfstraffen werden gegeven en geen opsluit-straffen. ‘Opsluiten kost geld,’ klonk het op de stenen trap. Boven ons torende een meisje uit. Een meisje dat haar stem laat horen. 

Zaterdag 6 juni ging de Ruïne van Brederode weer open. Op een gegeven moment stonden we samen bij de poort om de reserveringen van bezoekers te checken. Ze vertelde mij dat ze zich grote zorgen maakt over of ze mag overgaan. Vorig jaar was ze teruggegaan van twee Gymnasium naar twee Atheneum. Haar beta-vakken waren in orde, maar niet de alpha-vakken: Frans en Duits wilden maar niet lukken. Terwijl zowel Grieks als Latijn voldoende waren. Zelfs vakken zijn die haar erg aanspreken, maar die vakken mocht ze niet houden op het Atheneum. 

Haar teleurstelling was nog steeds voelbaar om een jaar lang opnieuw de vakken te moeten herhalen die je al beheerst en het blijvende gevecht met de vakken waar je geen aanleg voor lijkt te hebben. 

Ze vertelde dat ze haar verjaardag vieren niet leuk vindt. Omdat er dan allemaal familie op bezoek komt die vraagt hoe het gaat op school en goede adviezen probeert te geven, zoals tenminste een uur per dag aan je huiswerk moeten besteden.

Haar vader heeft zelf uiteindelijk gekozen voor een praktijkopleiding en heeft haar gevraagd of ze dat misschien ook liever wil. Maar wat ze wil is terug naar het Gymnasium. Het was haar zelfs gelukt dit jaar alle vakken op voldoende niveau te krijgen. Tot Corona uitbrak en digitaal huiswerk maken niet aansluit bij hoe zij leert op haar eigen-wijze manier. Extra werk aanpakken: dat is wat ze het liefste doet. Zo vooruit werken dat ze twee maanden voorligt op de anderen. Ze lacht, want als ze twee maanden voorligt dan stopt ze, omdat de uitdaging weg is. Ze maakt zich zorgen. Niet alleen over het overgaan, maar ook over haar vriend die van school moet. Hij is op school de enige vriend van dit eigen-wijze meisje.

Oh, al die potentie die ervan afspat en het gevecht om toch te proberen in de vakjes te passen: door te mogen gaan.

Wat is je droom? 

Ze wil geschiedenis studeren. Grieks en Latijn sluiten daar zo mooi bij aan. Het is niet verplicht om op de universiteit toegelaten te worden, maar haar ogen beginnen te stralen. Het is overduidelijk dat het haar honger naar kennis van de oude culturen voedt en kennelijk sluit het technisch vertalen wel goed aan bij haar beta-hersenen. Een technisch meisje! Maar ze moet nog een algemeen jaar door voor ze een bijpassend profiel kan kiezen. Zou het lukken om haar docenten te overtuigen om haar over te laten gaan en terug te laten gaan naar het Gymnasium als ze hen over haar droom vertelt?

‘Of misschien staan ze open voor het feit dat Corona op mij zo van invloed is geweest,’ zegt ze. ‘Want als ik niet mag overgaan betekent het dat ik alleen afgerekend word op hoe ik mijn huiswerk heb gemaakt tijdens de Corona-periode. Voor Corona was alles voldoende.’ 
‘Dat is zeker ook een sterk argument,’ zeg ik. 
Ze lacht. Ze heeft door haar ‘natuur-clubje’, zoals ze het noemt, goed leren discussiëren door alle vergaderingen. Het bijwonen van de vergaderingen was zwaar, maar leren vergaderen was echt nuttig. 

Corona en overgang: ik speur op het internet naar ‘overgangsregeling’ en vind een bijzonder goed onderbouwd artikel op de website van Onderwijsconsument, het OCO in Amsterdam. ‘Geen gezamenlijk antwoord op Corona: 12 scholen, 12 verschillende aanpassingen op overgangsregeling’, geplaatst door Tahrim Ramdjan.

OCO heeft 28 Amsterdamse scholen met zo’n 40.000 leerlingen voor voortgezet onderwijs benaderd met vragen over eventuele wijzigingen van hun bevorderingsregels dit schooljaar 2019-2020, als gevolg van de coronacrisis. Twaalf scholen hebben gereageerd en zijn als volgt zijn ingedeeld:

  1. Scholen die minimaal afwijken van de bevorderingsregeling
  2. Scholen die de bespreekzone hebben opgerekt
  3. Scholen waar iedereen, met een goed plan, over mag

De conclusie is dat iedere school zijn eigen aanpassing heeft geregeld op de overgangsregeling.

Ook wordt in dit artikel gesteld dat doubleren al langer ter discussie staat. “Al in 2015 bracht de onderwijsinspectie een rapport uit, waarin bijna de helft van de Nederlandse scholen aangaf te twijfelen over het huidige systeem van doubleren. Hoe nuttig is het om een heel schooljaar over te doen, zelfs in vakken die je gewoon had gehaald? Daarbij blijkt de helft van de zittenblijvers ten tijde van het vorige decennium afgestroomd te zijn.”

Het OCO pleit in Amsterdam voor stadsbrede afspraken om rechtsongelijkheid te voorkomen: alle leerlingen over te laten gaan in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo. Zonder afstroom, met over de tijd gespreide realistische inhaalprogramma’s.

Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap(OCW) maakt het mogelijk zomer- of herfstscholen aan te bieden met een extra subsidieregeling.

Zou het advies van OCO in onze hoofdstad Amsterdam overgenomen kunnen worden door alle andere VO-scholen in Nederland?

Ik hoop het en duim dat de leraren het talent van onze jonge vrijwilligster een kans gaan geven, zodat ze haar vleugels kan gaan uitslaan. Voor nu en in de toekomst haar weg kan bewandelen!

En anders? Is er dan nog een weg te gaan?
Een uitweg:

De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) behandelt klachten over bevordering en doorstroming, zie de website onderwijsgeschillen.nl

Want ja, elke school mag op dit moment zelf de overgangsnormen vastellen.

Ken jij iemand die is blijven zitten en wat waren de gevolgen? Wil je jouw verhaal delen?

Foute voedingsbodem voor talent?

Met verbazing luister ik naar mijn 17-jarige zoon: 6ix9ine heeft in één dag het wereldrecord verbroken: meer dan 43 miljoen views in 24 uur met zijn hiphopvideo GOOBA. Terwijl iedereen dacht dat zijn carrière in één klap over zou zijn, omdat ‘ie z’n vrienden gesnitcht had. Hij staat zelfs bekend als de Snitch. Hm? Wie is 6ix9ine? GOOBA? Snitch?

Dat waren drie makkelijke vragen. 
Hij is de Snitch omdat hij zijn vrienden verraden heeft en zo zijn gevangenisstraf van mogelijk 47 jaar heeft weten om te zetten in maar twee jaar. En dankzij Corona de laatste drie maanden in huisarrest met een enkelband. En daar staat ‘ie mee in z’n nieuwste hiphopvideo GOOBA. 

‘Wil je het zien, mama?’

En daar verschijnt 6ix9ine rappend in onze huiskamer. Compleet met enkelband. Alsof er een verfmachine door zijn kamer rondgeslingerd is. Alle kleuren van de regenboog zijn op de muren beland en in zijn haar met dreadlocks. En voor die vrolijke muren rapt hij grove teksten met een onschuldig jong en knap gezicht met op zijn voorhoofd een grote 69. Eén van de meer dan 200 tatoeages op zijn hele lichaam. Het decor is seksueel aangekleed met grote schuddende vrouwenbillen in evenzo vrolijk gekleurde niets verhullende broekjes. Zijn talent spat letterlijk van het scherm af. Ongelooflijk wat een fout talent!

Volgens zijn eigen woorden zegt hij dat we hem niet moeten veroordelen, omdat we de dingen nooit uit zijn perspectief hebben gezien. Dat hij, Daniel Hernandez, daarom heeft gekozen voor het getal 69. Als je het omdraait blijft het 69. Op Instagram schreef hij zelfs: ‘Open je hart en geest’. Als ik het internet naspeur vind ik een uitgebreid artikel in het AD van Tine Kintaert (12 mei 2020) en in Focus-Knack.be van Geert Zegers (3 maart 2020). Hierin wordt een tip van de sluier opgelicht waarom wij hem niet zouden moeten veroordelen. Zijn vader is een Puerto Ricaan en zijn moeder is een Mexicaanse immigrante met grote gezondheidsproblemen. Daniel wordt in 1996 geboren in New York: in de wijk Bushwick, waar zo’n 70% van de 85.000 bewoners Hispanics zijn en 15% ‘zwarten’. Historisch gezien behoorde Bushwick tot één van de gevaarlijkste delen van de stad. Daniel groeit op in armoede. Zijn vader laat hun gezin in de steek als hij 8 jaar is. Op zijn dertiende wordt zijn stiefvader, zijn superheld, op klaarlichte dag doodgeschoten. Op enkele straten van zijn huis, waar Daniel op hem zit te wachten. ‘Hij wilde alleen maar goed doen. Zijn dood was het moment waarop ik me realiseerde dat het leven een spel is. En dat het geen nut heeft de superheld te spelen. Je kunt beter de slechterik zijn.’ Hij wordt met een zware depressie en een posttraumatische stressstoornis in het ziekenhuis opgenomen. Op zijn veertiende stopt Daniel met school en gaat hij werken om zijn moeder financieel te helpen. Hij komt in de drugshandel terecht, zoals zoveel jongens uit zijn omgeving. Op zijn zeventiende wordt zijn vriendin zwanger. Hij woont op dat moment in een klein appartement: samen met zijn moeder, zijn vriendin en zijn broer met zijn vriendin. Voor Daniel is de oplossing: zoveel mogelijk geld verdienen: als rapper. 

Zou hij in Nederland zijn geboren was de kans veel kleiner geweest dat zijn stiefvader vermoord was. Zijn moeder zou financiële ondersteuning gekregen hebben als ze niet voor zichzelf en haar kinderen kon zorgen. Dan had hij niet voor zijn moeder hoeven te gaan werken. En had hij met zijn 13 jaar van school kunnen wegblijven? Natuurlijk kun je hier ook in een foute scene terecht komen, maar de kans is wel kleiner. Hoe kom je eigenlijk in de criminaliteit? Google biedt me als eerste een zeer beknopte beschrijving aan van schooltv.

‘De meeste onderzoekers gaan er vanuit dat er niet één theorie is voor crimineel gedrag, maar dat het komt door een optelsom van factoren. Volgens sommige onderzoekers, (aanvulling: waaronder de Britse criminoloog Adrian Raine), heeft criminaliteit vaak te maken met biologische kenmerken. Uit een onderzoek bleek dat kinderen die zich asociaal gedragen vaak een lagere hartslag hebben. Ze durven meer op het spel te zetten, maken zich minder druk over de gevolgen van hun daden en zijn niet bang voor straf. Een andere theorie is de aangeleerd-gedrag-theorie. Volgens de Amerikaanse geleerde Sutherland worden jongeren vaker crimineel door als ze veel omgaan met jongeren die dat al zijn. Ze worden crimineel door foute vrienden, foute familie of opgroeien in een foute buurt. En dan is er nog de anomie-theorie. Als je in je leven niet bereikt wat je wilt, je haalt bijvoorbeeld je diploma’s niet en je hebt geen werk, dan ben je volgens deze theorie gevoeliger voor crimineel gedrag.’

In het geval van Daniel lijkt het dus voor de hand te liggen dat de aangeleerd-gedrag-theorie de belangrijkste oorzaak is van zijn criminele bestaan, gecombineerd met een grote dosis lef en zijn Social Media-talent. Zijn drugsleven vormt een spannende bron van inspiratie die hij live deelt op Instagram en hem 15 miljoen volgers oplevert. Met onder andere drugsdeals, schietpartijen en achtervolgingen. Als hij vervolgens de muziekwereld instapt is dat niet omdat hij perse rapper wil worden: ‘ik dacht gewoon aan muziek, omdat iedereen zei dat ik er ‘mad cool’ uitzag.’ 

En ook ik vind dat hij er ‘mad cool’ uitziet met al die tatoos. Eigenlijk lijkt hij op zijn geboortewijk met nauwelijks lege muren. Dankzij de streetart behoort het nu tot de hipste wijken van NY.

6ix9ine uit videoclip GOOBA
Streetart Buswick, NY

6ix9ine is 24 jaar, slechts 1.60 meter en heeft de onschuldige blik van een kind. Is hij een crimineel? Dat is nauwelijks te geloven. Kwam het daardoor dat de rechter hem niet veroordeelde voor het gebruiken van een 13-jarig meisje in zijn clip voor seksuele handelingen met mannen? Daniel kwam weg met de verklaring dat hij dacht dat ze negentien jaar was. Hij was toen zelf 18 jaar. De straf die hij kreeg was met begrip voor de voedingsbodem, echt om hem te helpen: hij moest vier jaar uit de problemen blijven, zijn middelbare schooldiploma halen, in therapie gaan en hij mocht niet op instagram sex of gewelddadige content plaatsen. En slechts een paar jaar later? Hoe is het mogelijk dat een samenzwering tot moord en andere delicten, tezamen goed voor maar liefst 47 jaar, slechts twee jaar gevangenisstraf is geworden door snitchen? En hij de laatste drie Corona-maanden thuis mag doorbrengen, omdat hij last heeft van Astma? Een videoclip kan opnemen met enkelband om en het wereldrecord kan verslaan met 43 miljoen views in 24 uur?

6ix9ine met enkelband in zijn videoclip GOOBA


Laten we het eens omdraaien, zoals hij vraagt.
Dan zien we niet een vrolijk gekleurde boel
maar een gitzwarte achtergrond
Dan zien we geen vrolijk figuurtje 
en nog meer vrolijke figuurtjes
maar de moordenaar van zijn stiefvader
en nog meer moordenaars
zien we één groot monster
en Daniël is doodstil, huilt hij
zonder dat iemand hem hoort?

Maar als we 69 omdraaien
blijft het hoe dan ook hetzelfde
fout

Hoe zorgen we voor een goede voedingsbodem voor onze jeugd?

Hoe ontdek je talent?

Talent dat heb je toch?
Ja, maar hoe kom je erachter?
En hoe ontdekte het ‘duivelskind’ haar talent?

Als je talent bijvoorbeeld zingen of voetballen is, heb je een grote kans om dat te ontdekken, want als je zingt kan iedereen je horen en wie weet niet wat voetbal is? Voor zingen heb je niets nodig en welk kind heeft er geen bal? Maar wat als je talent het bespelen van de panfluit is? Hoe kun je daar achterkomen? Wie geeft jou dat zetje, zodat het vuur ontstoken wordt? De motor gestart wordt van talentontwikkeling?

1. Ouders

Niet voor niets bestaan de spreekwoorden: ‘Een appel valt niet ver van de boom’ en ‘Jong geleerd, oud gedaan’. Werkervaring, interesses en contacten van de ouder kan van jongs af aan doorgegeven worden aan het kind. Daarmee is de ouder een van de belangrijkste aanvoerders van kinderen. 

Maar wat als het kind een ander talent heeft dan de ouder?
Dan is de ouder in deze tijd nog steeds de eerste verantwoordelijke om zijn/haar kind te stimuleren. Om in aanraking te komen met verschillende sporten of muziekinstrumenten. Natuur, tekenen, techniek… Het is essentieel dat de ouder het kind meeneemt, zodat het kind spelenderwijs de wereld kan ontdekken en daardoor zijn of haar talent.
Zo kwam het kind dat meegenomen werd door zijn moeder naar een opendag van de Muziekacademie Den Haag erachter dat hij panfluit wilde spelen. Zijn moeder komt uit Roemenië, maar heeft niets met de traditionele muziek. Via haar zoon leert zij nu deze muziek waarderen.

De onvoorwaardelijke steun van ouders is onmisbaar. De ouders van Jason van der Hulst en Dani Coret brengen hun zoons overal heen in Nederland. Foto: Henk Knoester

2. School

Scholen staan op een goede tweede plaats om je talent te ontdekken. Wij graag schrijft of rekent komt op de basisschool goed tot zijn recht. Scholen hebben sinds 1900 nog steeds als opdracht het bijbrengen van de vaardigheden taal en rekenen. Hierop wordt het studieadvies voor de vervolgopleiding gebaseerd. Een kleiner deel van de scholen (611 van 6700) behoort tot het ‘vernieuwingsonderwijs’ dat uitgaat van de belevingswereld van het kind, waaronder de Montessorischolen en de Vrijescholen. Een positieve ontwikkeling is dat scholen steeds meer de talentontwikkeling van kinderen belangrijk vinden en voor een uitgebreider aanbod zorgen: waaronder de bredeschool. Zij maken deel uit van mijn droom dat de jongste kinderen spelenderwijs in aanraking komen met verschillende disciplines. De middenbouw introductielessen krijgt en kinderen in de bovenbouw aan de slag kunnen met hun keuze. Dankzij het mogen organiseren met Talentenloods van Muziekintroductie
op de basisschool Essesteijn met als een van de onderdelen Blaasinstrumenten, koos een van de jongens, Laurens van Oost, voor trompet. Sinds 2019 is hij de trompettist bij de Hermes House Band.

Talentvol bloggen

Talentvol bloggen, hoe doe je dat? Zo bloggen over talentontwikkeling dat iedereen die je blog leest enthousiast wordt? Meer wil weten, de kracht van talent gaat herkennen, erkennen en wil helpen de ontwikkeling van talent te versterken? 

Dus ben ik begonnen met een cursus bloggen.  

Niet over hoe je een goede blog schrijft, maar een cursus ‘Bovenaan in Google in 3 stappen’. Want ik wil natuurlijk graag zoveel mogelijk mensen bereiken om met verenigde krachten de droom van talentontwikkeling centraal te stellen en uit te laten komen. 

Deze cursus over bloggen wordt gegeven door Bastiaan Vercouteren van Blogkracht. Het zijn drie webinars op dinsdag. Morgen is de tweede bijeenkomst. Met de login-code schuif ik aan bij mijn mede-cursisten om ruim twee uur te luisteren en kijken naar docent Bastiaan en vragen te kunnen stellen. Na zeker een jaar zijn wekelijkse blogtip te hebben gevolgd én een gratis webinar heb ik eindelijk deze vervolgstap gezet. Bastiaan leert ons over de opbouw van je blog en hoe deze door Google gevonden kan worden. Daarvoor moet je wel begrijpen hoe Google het web naspeurt om antwoord te kunnen geven op de vragen die gesteld worden.
De beste antwoorden komen bovenaan! Hm, dat is andere stuf dan interessante artikelen over talentontwikkeling willen schrijven. 

Zo werd vorige week dinsdag pijnlijk duidelijk dat mijn missie nog niet heel veel herkenning oplevert. Niet bij mijn docent en niet bij Google: Stimuleren van talentontwikkeling om zo je beste bijdrage te kunnen leveren aan een duurzame wereld. Wie zoekt daar nou op? Bastiaan gaf ons als huiswerk mee om op onderzoek te gaan naar keywords. Ik ging natuurlijk zoeken op de woorden talent, talentontwikkeling en diverse variaties. Pas tot slot mixte ik de twee belangrijkste woorden uit mijn missie en zocht ik op:
Duurzame Talentontwikkeling. 

En kijk eens wat Google voor mij bovenaan zet?
Lectoraat Duurzame Talentontwikkeling van De Haagse Hogeschool. Duurzame talentontwikkeling bestaat!

Het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling onderzoekt wat de veranderingen in de samenleving betekenen voor het onderwijs in de 21e eeuw en voor het innovatief opleiden in een netwerksamenleving met één belangrijk doel voor ogen: optimale ontplooiing voor elke student en professional.

Ik krijg een wow-gevoel.
Duurzame Talentontwikkeling.
Yes, ja… en herhaal graag de laatste zin met een kleine wijziging:

Optimale ontplooiing voor iedereen!

Even het hoofd leegmaken in Nationaal Park Zuid-Kennemerland met getalenteerde vriendin couturier Anna Rotteveel met haar voorliefde voor duurzame wol
Trouwjurk Gouden Eeuw Huwelijk van couturier Anna Rotteveel, foto: Kees Sikkes

Wat doet Corona met talent?

Talent hebben is niet genoeg om talentvol te zijn.
Je moet daarnaast bereid zijn er tijd in te stoppen,
veel tijd, én door te zetten als het tegenzit.

Nu ik dit schrijf is Nederland gebonden aan strenge maatregelen. Ook voor het Open Podium Talentenloods was dit een streep door de rekening. Een programma vol talentvolle jeugd, meer geïnteresseerde bezoekers dan we konden plaatsen. De beschikbare plaatsen in Theater Ludens moesten zelfs eerlijk verdeeld worden, de programma’s lagen klaar.
Eén dag ervoor, donderdag 12 maart: alles moest worden afgeblazen. Een belronde volgde met deelnemers en organisaties, veel begrip en een oorverdovende stilte. Het Open Podium op Vrijdag de 13e ging niet door. Hoeveel grapjes hadden we van te voren erover gemaakt? Waar we niet in geloofden was deze keer werkelijk een ongeluksdag geworden.
Stoppen of doorzetten.? Daar was maar één antwoord op mogelijk. Talentenloods gaat over talentontwikkeling. Doorzetten is een essentieel onderdeel om verder te kunnen komen. Niet linksom dan rechtsom. Mijn voorstel om het Open Podium Talentenloods voor de jeugd digitaal door te zetten werd dan ook positief ontvangen. De jonge deelnemers (tot 12 jaar) die vrijdag 13 maart zouden optreden, zijn gevraagd om filmpjes aan te leveren. Daarnaast hebben we een extra digitaal Open Podium uitgezet, zodat ook andere jongeren filmpjes kunnen aanleveren. De filmpjes worden op het Youtubekanaal van Talentenloods geplaatst, waarvan enkele inzendingen openbaar zijn om deelname te stimuleren. Vervolgens zal de jury het digitaal bekijken en hieruit Two Talents kiezen voor de Slotbijeenkomst die verschoven is naar zondag 1 november. Waarschijnlijk met beperkt publiek, misschien met een livestream. In ieder geval gaan we mooie opnames maken en uitzenden via de lokale omroep.

Door het openen van de deur naar de digitale wereld en het stimuleren van jeugd om filmpjes te maken werd juf HEKS in mij wakker. Al die wijze lessen die ik in de loop van de jaren verzameld had over over talent, gezondheid en tot slot over juf HEKS, wilden er perse uit. Voor kinderen en iedereen die nieuwsgierig is. Ik stelde mijzelf voor de uitdaging van 2 t/m 28 april tijdens schooldagen iedere dag een filmpje te maken: live te gaan met Facebook met een korte les van zo’n vijf minuten. Maar vervolgens kwam ik erachter dat je met Facebook tenminste 20 minuten live in beeld moet blijven. En dat een les maken mij zo’n zes uur per dag kostte inclusief een liedje. Zou ik doorgaan of stoppen? Er waren inmiddels kleine en grote mensen die ik er blij mee maakte, er waren mensen die mij aanmoedigden door te gaan, ik kreeg zelf wijze lessen hoe ik de filmpjes kon verbeteren én hoe kan ik jeugd stimuleren om door te zetten als ik zelf afhaak? Dus ging ik door, maar besloot wel na negen lessen live om terug te gaan naar korte lessen van vijf minuten en die van te voren op te nemen. Dan kon ik opnames maken op verschillende plekjes van de Ruïne van Brederode, waar ik beheerder ben samen met mijn partner Rob Kortekaas. Zo kon ik gelijk de Ruïne op een leuke manier onder de aandacht brengen. Vervolgens was het wel nodig om een videobewerkings-programma te gebruiken. Het programma iMovie op m’n iPad ging me makkelijker af dan ik dacht… want alles wat niet lukt kun je ook aan Google vragen. Het is gelukt! De 18 lessen zijn inmiddels klaar.
En de allerlaatste les van juf HEKS?
Houd vol, zet door, leer van alles wat je onderweg tegenkomt en je zult er sterker uitkomen!

Hoe zet jij door met je talent?

Kijk voor alle 18 lessen van juf HEKS op de website van Juffrouw HEndriKS